Bişkek, 01.09.25. /Kabar/. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, bugün, 1 Eylül'de, Çin Halk Cumhuriyeti'ne yaptığı çalışma ziyareti kapsamında, Şanhay İş birliği Örgütü Devlet Başkanları Konseyi'nin Tianjin'deki 25. toplantısında konuştu.
Cumhurbaşkanlığı Basın Servisinden alınan bilgiye göre, toplantıya Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Xi Jinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kazakistan Devlet Başkanı Kasım Comart Tokaev, Özbekistan Devlet Başkanı Şavkat Mirziyoyev, Tacikistan Devlet Başkanı Emomali Rahmon, Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, Hindistan Başbakanı Narendra Modi, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif katıldı.
Devlet Başkanı konuşmasında, bu formattaki bir toplantının özellikle diyaloğun ve ülkeler arasında dostluk, iş birliği ve güven geliştirme yönündeki ortak arzunun önemini vurguladığını belirtti.
Tianjin Deklarasyonu da dahil olmak üzere bugün kabul edilen belgeler hakkında konuşan Sadır Caparov, anlaşmaların uygulanmasının Örgütün çok yönlü faaliyetlerinin daha da yoğunlaşmasına ve üye devletler arasındaki çok taraflı iş birliğinin güçlenmesine katkıda bulunacağına olan güvenini dile getirdi.
ŞİÖ'nün uluslararası otoritesine değinen Cumhurbaşkanı, Örgütün çok taraflı bir birlik olarak kendini kanıtladığını ve BM'nin merkezi rolüyle uluslararası hukuka dayalı dünya düzenini sürekli olarak savunduğunu söyledi.
Bu bağlamda, üç devletin sınırlarının kesiştiği noktada Kırgız-Tacik Devlet Sınırı Anlaşması ile Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan arasında Anlaşma'nın imzalanmış olması belirleyici bir rol oynamaktadır.
Sadır Caparov, her iki belgenin de ülkelerin Şanhay İş birliği Örgütü'nün temel hedeflerine - barış ve güvenliğin sağlanması, karşılıklı güvenin güçlendirilmesi ve bölgede karşılıklı yarar sağlayan iş birliğinin geliştirilmesi - ulaşmasına önemli bir katkı sağladığını vurguladı.
Devlet Başkanı, "Bu kararlar, üye devletlerin "Şanhay Ruhu" rehberliğinde en hassas konulara karşılıklı olarak kabul edilebilir çözümler bulma ve böylece bölgesel istikrar, iyi komşuluk ve uzun vadeli kalkınma mimarisini güçlendirme yeteneğini açıkça ortaya koymaktadır" dedi.
Şanhay İş birliği Örgütü'nün artan otoritesi ve çekiciliği, bu felsefeyi paylaşan dost devletlerin Örgüt'e katılmakla ilgilenmesiyle de teyit edilmektedir.
Cumhurbaşkanı, Kırgızistan'ın yarın Şanhay İş birliği Örgütü'nün dördüncü başkanlığına başlayacağını ve kuruluşunun başlangıcında yer alan bir devlet olarak bunu, Örgütün gelişimine yeni bir ivme kazandırmak, küresel rolünü güçlendirmek ve dostluk ve iyi komşuluk ilişkilerinin daha da derinleşmesini teşvik etmek için bir fırsat olarak gördüğünü belirtti.
Sadır Caparov, Kırgızistan'ın dönem başkanlığının "ŞİÖ'nün 25. yılı: Sürdürülebilir barış, kalkınma ve refaha doğru birlikte" sloganıyla gerçekleştirileceğini vurguladı ve öncelikleri sıraladı.
İlk olarak uzun vadeli istikrarın sağlanması. Kırgızistan, ŞİÖ üye devletlerinin güvenliğine yönelik tehdit ve zorluklarla mücadeleye yönelik ortak çabalarını artırmaya devam edecek. Bu öncelikle terörizm, ayrılıkçılık ve aşırıcılıkla mücadeleyi kapsıyor.
Bu bağlamda, Kırgızistan'ın girişimiyle Bişkek'te kurulan Ulusötesi Organize Suçla Mücadele Merkezi'nin, ŞİÖ alanındaki uluslararası organize suç gruplarının yasadışı faaliyetleriyle mücadele ortak davasına önemli bir katkı sağlayacağını belirtti.
İkincisi ise ekonomik iş birliği potansiyelinin hayata geçirilmesi. Bu bağlamda Kırgızistan, ŞİÖ Kalkınma Bankası, Kalkınma Fonu ve Yatırım Fonu'nun kurulması da dahil olmak üzere Örgüt için etkili bir finansal mekanizma oluşturulması sorununun çözümünü hızlandırmayı ve böylece bölgesel ekonomik entegrasyonu teşvik etmeyi öneriyor.
"Kırgızistan dönem başkanlığı ayrıca, uluslararası karayolu ve demiryolu taşımacılığı için uygun koşullar yaratmak amacıyla çok taraflı iş birliği geliştirmeyi öneriyor. Bu, yeni ulaşım rotalarının oluşturulmasını ve ŞİÖ üye ülkelerinin transit ve ulaşım potansiyelinin etkin bir şekilde kullanılmasını da kapsıyor" diye belirtti Cumhurbaşkanı.
Dijitalleşmeyi de bir öncelik olarak belirledi. Kırgızistan, yaklaşan dönem başkanlığı sırasında ŞİÖ Gençlik Dijital Forumu'nu düzenlemeyi öneriyor ve Örgüt bünyesinde dijital dönüşümü hedefleyen ortak girişimlerin hayata geçirilmesine katkıda bulunmaya hazır.
Ülkelerin artık soyut bir tehdit değil, bir gerçeklik haline gelen iklim değişikliğinin sonuçlarıyla tamamen karşı karşıya olduğunu dile getiren Devlet Başkanı, ŞİÖ ülkelerinin ortak çabalarının küresel ısınmanın kontrol altına alınmasında önemli bir rol oynadığını vurguladı.
Sadır Caparov, "Bu bağlamda, ŞİÖ ülkelerini, ortak "yeşil" projeler inşa ederek ve girişimleri teşvik ederek iklim değişikliğiyle mücadelede ve "yeşil" ekonomide iş birliğimizi yoğunlaştırmaya davet ediyoruz" dedi.
Ülkeler arasındaki iş birliği dostluğun güçlenmesine ve halkların birbirine yakınlaşmasına katkı sağlar.
Şanhay İş birliği Örgütü'nün kültürel, insani ve turizm alanlarındaki üyeleri.
Cumhurbaşkanı, Kırgızistan'ın dönem başkanlığı döneminde, Isık-Köl kıyısındaki Çolpon-Ata şehrinin Şanhay İşbirliği Örgütü'nün turizm ve kültür başkenti olarak onaylandığını belirtti. Bu kapsamda, ilk kez 1986 yılında, çağımızın önde gelen yazar ve düşünürü Cengiz Aytmatov'un girişimiyle düzenlenen Isık-Köl "entelektüel" forumunun yıldönümü de dahil olmak üzere bir dizi etkinlik planlanıyor.
Devlet Başkanı ayrıca, ŞİÖ üye ülkelerinin kültür ve spor delegasyonlarını, Kırgızistan'ın 2026 sonbaharında düzenlemeyi planladığı bir sonraki Dünya Göçebe Oyunları'na katılmaya davet etti.
Sonuç olarak, Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Kırgızistan dönem başkanlığının, ortak hedef ve amaçları hayata geçirmek için tüm üye ülkeler, gözlemciler, diyalog ortakları ve Örgütün daimi organlarıyla aktif olarak çalışacağını vurguladı ve Devlet Başkanlarını Bişkek'te düzenlenecek bir sonraki ŞİÖ zirvesine katılmaya davet etti. Şanhay İş birliği Örgütü Devlet Başkanları da Kırgızistan'ın dönem başkanlığına başarılar diledi.