Bişkek, 13.10.25. /Kabar/. Kırgızistan Cumhurbaşkanlığı İdaresi, özellikle çocuklara ve kadınlara karşı işlenen ağır suçlar için idam cezası getirilmesini öngören "Kırgız Cumhuriyeti Anayasası'nda Değişiklik Yapılmasına Dair" yasa tasarısını kamuoyunun görüşüne sundu.
Açıklayıcı notta belirtildiği gibi, yasa tasarısının amacı, çocukların ve kadınların yaşamlarının ve sağlıklarının suç teşkil eden saldırılardan korunmasını güçlendirmektir.
Anayasa, çocukları ve kadınları devletin en yüce değerleri olarak kabul etmekte ve yaşamları ile cinsel bütünlükleri özel korumaya tabidir. Ayrıca Kırgızistan, ülkeleri kadınları ve çocukları her türlü şiddetten korumakla yükümlü kılan BM Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Kadına Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılmasına Dair Bildirge de dahil olmak üzere uluslararası anlaşmalara taraftır.
Kırgız Cumhuriyeti Başsavcılığı'na göre, ülkede son yıllarda cinayet ve tecavüz vakalarında artış yaşandı:
Cinayetler:
- 2021 — 39 (3 çocuk, 36 kadın);
- 2024 — 43 (9 çocuk, 34 kadın);
- 2025'in 8 ayında — 28 (7 çocuk, 21 kadın).
Tecavüz:
- 2021 — 80 (68 çocuk);
- 2023 — 175 (160 çocuk);
- 2025'in 8 ayında — 81 (62 çocuk).
Yazarlar, suçların önemli bir kısmının, mağdurların ailelerinin kamuoyunun bilgilendirilmesinden korkması nedeniyle gizli kaldığını belirtiyor.
Taslak, Anayasa'nın 25. maddesinin 1. bölümünde değişiklik yapılmasını öneriyor ve şöyle diyor:
"Herkesin vazgeçilmez yaşama hakkı vardır." İnsan hayatına ve sağlığına yönelik herhangi bir girişim kabul edilemez. Hiç kimse keyfi olarak yaşamından mahrum bırakılamaz.
İdam cezası, yalnızca çocuklara tecavüz ve tecavüzle sonuçlanan cinayetler için kanunla belirlenebilir.
Aynı zamanda, Kırgızistan'ın Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'nin İkinci İhtiyari Protokolü'ne katılarak idam cezasının kaldırılmasını amaçlayan 16 Mart 2010 tarihli 52 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırılması önerilmektedir.
Yasa tasarısı ulusal referandumda kabul edilirse, Сogorku Keneş Ceza Kanunu, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ve Ceza İnfaz Kanunu'nda ilgili değişiklikleri sunacaktır.
Açıklayıcı notta belirtildiği gibi, belgenin kabulü için ek tüzük düzenlemesi gerekmeyecektir.