Bişkek, 5.11.26. /Kabar/. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Bakanlar Kurulu'na enerji içeceklerinin üretimi ve ithalatına getirilen yasağın bir ay içinde gözden geçirilmesi ve altı ay içinde yasal çerçeve içinde uygun düzenleyici önlemlerin alınması talimatını verdi. Devlet Başkanı bu konuyu sosyal medyada duyurdu.
"Değerli yurttaşlarım!
Ülkemizin geleceğiyle ilgili olarak enerji içeceklerinin tüketiminin sonuçları konusunda samimi bir şekilde endişe duyan vatandaşlardan çok sayıda soru alıyoruz. Bu konu, Cogorku Keneş kürsüsünden bile gündeme getirildi. Halk, ülkenin gen havuzuna zarar veren bu duruma karşı kararlı bir şekilde harekete geçmemizi talep ediyor.
Aldığımız sorular doğrultusunda, ilgili idare birimlerine bu konuyu kapsamlı bir şekilde incelemeleri talimatını verdim.
Analize göre, 2025 yılında ülke genelinde enerji içeceği tüketimi 54.199.000 litre veya yaklaşık 129 milyon kutu olarak gerçekleşti. 2026 yılının ilk yarısında ise tüketim 36.083.000 litre veya yaklaşık 85.900.000 kutuya ulaştı.
2025 yılında Kırgızistan'da 25.263.000 litre enerji içeceği üretildi. 28.430.000 litresi ise ithal edildi." Avrasya Ekonomik Birliği üye devletlerinden 1.239.000 litre ve üçüncü ülkelerden 1.239.000 litre enerji içeceği ithal ediliyor.
Bu sektörden elde edilen vergi ve gümrük gelirleri 2025 yılında 1 milyar 104 milyon 100 bin som, 2026 yılının ilk yarısında ise 996 milyon 710 bin som olarak gerçekleşti.
Kardiyologlar, ürologlar ve endokrinologlar gibi tıp uzmanları da dahil olmak üzere sağlık uzmanları, enerji içeceklerinin aşırı tüketiminin sonuçları konusunda resmi olarak uyarıda bulunuyor.
Elbette bazıları, "Aşırı dozda tüketmediğiniz sürece hiçbir şey olmaz" diyebilir; "Bunları sürekli içiyoruz."
Ancak, bu içeceklerin zamanla bağımlılık yapabileceğini hatırlamak önemlidir. Tüketimleri, kişinin artık bırakamayacağı bir alışkanlık haline gelir. Bu da genellikle çok ciddi sonuçlara yol açar.
Kalp krizi, diyabet, böbrek hastalığı ve diğer rahatsızlıklardan muzdarip binlerce vatandaşın tedavisi. Bu içeceklerin neden olduğu hastalıklar nedeniyle, devlet hemodiyaliz merkezlerinin bakımı ve pahalı ameliyatların finansmanı için ulusal bütçeden önemli ölçüde daha fazla harcama yapmak zorunda kalıyor.
Tıbbi maliyetler katlanarak artıyor.
Bence artık sadece hastalıkların sonuçlarıyla mücadele etmek değil, önlenmesini düşünmek ve kapsamlı, zamanında önlemler almak zamanı geldi.
Uluslararası deneyimleri inceledik ve diğer ülkelerin vatandaşlarının sağlığına duydukları endişeyi ekonomik çıkarlarla nasıl dengelediklerini analiz ettik.
Litvanya ve Letonya gibi Avrupa ülkeleri, enerji içeceklerinin normal mağazalarda serbest satışına kısıtlamalar getirdi.
Polonya, 2024 yılından bu yana 18 yaşın altındaki kişilere bu tür içeceklerin satışını yasal olarak yasakladı.
Kardeş Kazakistan, enerji içeceklerinin satışına tamamen yasak getirdi. 1 Ocak 2025'ten itibaren 21 yaşın altındaki kişilere yönelik olarak.
Ön tahminlere göre, Kırgızistan'da enerji içeceklerinin üretimi veya ülkeye ithalatı yasaklanırsa, ulusal bütçe doğrudan ve dolaylı satışlardan elde edilen gelirde yaklaşık 1,5 milyar som kaybedecektir.
Ancak, ulusun, vatandaşlarının ve gelecek nesillerin sağlığı hiçbir parasal ölçütle ölçülmemelidir!
Unutmayalım ki, ekonominin ana itici gücü vergiler değil, sağlıklı insan sermayesidir. Sağlık sorunları yaşayan ve genç yaşta engelli hale gelen bir nesil, devlete vergi ödemek yerine, yaşamları boyunca sosyal yardımlara ihtiyaç duyan bir vatandaş kategorisine dönüşür.
Bu nedenle, ekonomik kârlar asla insan hayatının ve ulusun geleceğinin önüne geçmemelidir!
Bu bağlamda, Bakanlar Kurulu'na, vatandaşlarımızın sağlığını -ulusal güvenliğin temeli- olumsuz etkileyen enerji içeceklerinin üretiminin ve ithalatının yasaklanması konusunu bir ay içinde ele almasını ve uygun düzenlemeleri benimsemesini emrediyorum. Yasal çerçeve dahilinde altı ay içinde alınacak önlemler.
Tüm halkımızın sağlığı için 1,5 milyar somdan vazgeçmeli ve kararlı adımlar atmalıyız.
Zehirlenmiş bir nesil değil, doğal enerjiye, berrak bir zihne ve sağlam bir sağlığa sahip bir nesile ihtiyacımız var.
"Kırgız genç erkeklerinin -ister ülkenin sınırlarını korusunlar, ister sporda yarışsınlar, ister kişisel hayatlarını kursunlar- fiziksel olarak güçlü, asil yürekli, güçlü ellere ve berrak bir zihne sahip olmalarını istiyorum.
Geleceğin Kırgız kızlarının sağlıklı, çeşitli zorlukların üstesinden başarıyla gelebilecek, güzel ve millete birer nimet olmalarını diliyorum.
Yeni Kırgızistan'ın gelecek nesline bugünden itibaren sahip çıkmaya başlayalım!" diye yazıyor Cumhurbaşkanının mesajında.
