Bişkek, 22.09.26 /Kabar/. Birleşmiş Milletler'in etkinliği, kararlarının uygulanmasını sağlamak için etkili mekanizmaların eksikliği nedeniyle azalmaktadır. Bu, Cumhurbaşkanı Sadır Caparov tarafından New York'ta düzenlenen BM Genel Kurulu'nun 81. oturumunda yapılan konuşmada dile getirildi.
Devlet Başkanı, kabul edilen kararların sistematik olarak uygulanmamasının çok taraflılığın meşruiyetini zayıflattığını, uluslararası hukukun bağlayıcı olmadığı izlenimini yarattığını ve göz ardı edilmesine katkıda bulunduğunu vurguladı.
"Bu nedenle, Birleşmiş Milletler'in yetkisini genişletmek ve güçlendirmek zorundayız. Bu bağlamda, BM kararlarının uygulanması ve hesap verebilirliğin sağlanması için bir mekanizmanın yeniden geliştirilmesini öneriyoruz," dedi Sadır Caparov.
Başkan, temel bir önlem olarak, üye devletlerin taahhütlerinin uygulanmasını izlemek için BM Genel Kurulu bünyesinde kalıcı bir kamu sicili oluşturulmasını önerdi.
Bu Kayıt Defterinin aşağıdaki hedeflere ulaşması beklenmektedir:
- Kabul edilen kararların uygulama düzeyinin sistematik olarak kaydedilmesi ve doğrulanması;
- Üye Devletlerin belirlenmiş standartlara uygun olarak düzenli olarak rapor sunmalarının sağlanması;
- Sektör ve bölgeye göre analitik incelemelerin hazırlanması;
- Tüm Devletler için şeffaflığın ve bilgiye eşit erişimin sağlanması.
Devlet Başkanı ayrıca, BM kararlarının uygulanmasının izlenmesi için önerilen mekanizmanın ayrıntılarını da özetledi. BM Sekreterliğinin, bağımsız uzmanların yardımıyla, Kararların Uygulanması Kayıt Defterini tutabileceğini belirtti.
Kabul edilen kararlara sistematik olarak uyulmaması durumlarında, Sadır Caparov adım adım bir yanıt mekanizması uygulanmasını önerdi:
Birinci Aşama: Devlete resmi bildirim gönderilmesi ve ilgili BM organlarıyla istişarelerin yapılması;
İkinci Aşama: Objektif engelleri değerlendirmek ve tavsiyeler hazırlamak için bir izleme misyonunun gönderilmesi;
Üçüncü Aşama: Devletin durumunu belirlemek için Genel Kurul'un genel oturumunda konunun ele alınması;
Dördüncü Aşama: BM Şartı uyarınca ihlal edenlere karşı prosedürlerin başlatılması.
Sadır Caparov, "Özellikle, konu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne sevk edilebilir ve uluslararası hukukun öngördüğü kısıtlayıcı önlemlerin alınması düşünülebilir" diye vurguladı.
Başkan, olası kısıtlayıcı önlemler olarak şunları sıraladı:
- BM programlarına katılımda geçici kısıtlamalar;
- İş birliği formatlarının revize edilmesi için öneriler sunulması;
- Diğer diplomatik önlemlerin kullanılması.
