Bişkek, 16.09.26. /Kabar/. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Güney Kore'ye yaptığı resmi ziyaret kapsamında bugün, 16 Eylül'de, Seul'de düzenlenen ilk Orta Asya-Güney Kore Zirvesi'nde konuşma yaptı.
Etkinliğe ayrıca Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Comart Tokaev, Tacikistan Cumhurbaşkanı Emomali Rahmon, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev ve Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung da katıldı.
Konuşmasında Sadır Caparov, zirvenin iş birliğinin geliştirilmesinde yeni bir sayfa açtığını belirtti. Son yıllarda dinamik, bütünleşik ve ekonomik olarak birbirine bağlı bir alan haline gelen Orta Asya'da yaşanan büyük ölçekli dönüşümlerin altını çizdi.
Devlet Başkanına göre, bu süreçler karşılıklı güvenin, bölgesel iş birliğinin ve ortak uzun vadeli çıkarların anlaşılmasının güçlendirilmesine dayanmaktadır. İstikrarlı ve müreffeh bir Orta Asya, yalnızca bölge halklarına değil, uluslararası ortaklarına da fayda sağlar.
Cumhurbaşkanı, özellikle Orta Asya ülkelerinin Kırgızistan'ın 2027-2028 dönemi için BM Güvenlik Konseyi'nde geçici üyelik adaylığına oy birliğiyle verdiği destekle kanıtlanan yüksek düzeydeki bölgesel dayanışmayı vurguladı. Sadır Caparov, bu kararı derin bir güven ve sorumluluk işareti olarak nitelendirerek, Kırgızistan'ın BM Güvenlik Konseyi üyesi olarak barış, önleyici diplomasi ve uluslararası hukuk ilkelerini tutarlı bir şekilde savunacağını vurguladı.
Devlet Başkanı, Kore Cumhuriyeti'ni Orta Asya için güvenilir bir ortak olarak nitelendirerek, son yıllarda ticaret, yatırım, ulaşım, enerji, dijitalleşme ve eğitim alanlarında gelişen karşılıklı yarar sağlayan iş birliğine dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı, "Mevcut aşamada en önemli görev, bu yüksek düzeydeki siyasi güveni uzun vadeli bir ekonomik ve teknolojik ortaklığa dönüştürmektir" diye vurguladı.
Genç nüfusu, kaynakları ve stratejik geçiş konumuyla dinamik olarak gelişen Orta Asya'nın potansiyelinin, teknoloji, sanayi ve inovasyonda küresel bir lider olan Kore Cumhuriyeti'nin yetenekleriyle tamamlandığını belirtti.
Bu bağlamda, Sadır Caparov bir dizi öncelikli iş birliği alanını özetledi.
"Orta Asya – Kore Cumhuriyeti" formatındaki Dışişleri Bakanları Toplantılarının koordinasyon rolünün güçlendirilmesini, bu mekanizmanın siyasi destek ve varılan anlaşmaların uygulanmasının izlenmesi işlevleriyle donatılmasını önerdi.
Ekonomik alanda ise, mevcut Sanayi Bakanları Danışma Mekanizması içinde bir Devlet Yatırım Kurumları Konseyi oluşturulmasını, önemli projelerin birleşik bir portföyünün oluşturulmasını ve öncelikli girişimleri finanse etmek, üretimi yerelleştirmek ve Koreli işletmeleri Orta Asya pazarlarına genişletmek için ortak bir yatırım fonu oluşturulmasını savundu.
Teknolojik iş birliğine, yapay zekanın uygulanmasına ve dijitalleşmeye özel önem verildi. Bu bağlamda, Cumhurbaşkanı ortak pilot teknoloji platformlarından oluşan bir ağın kurulmasını önerdi.
İklim gündemine değinen Sadır Caparov, Dağ İklim Direnç Ortaklığı'nın kurulmasını önerdi ve katılımcıları 2027'de Bişkek+25 Küresel Dağ Zirvesi'ne davet etti. Ayrıca temiz ve hidroelektrik enerji ile yeşil mobilite alanlarında iş birliği perspektifleri hakkında da bilgi verdi.
Konuşmasında insan sermayesi gelişimine de büyük önem verildi. Devlet Başkanı, eğitim programlarının, akademik değişimlerin ve ortak araştırmaların genişletilmesiyle bunun sistemik olarak önemli bir iş birliği alanı haline getirilmesi çağrısında bulundu.
Sadır Caparov, "Vatandaşlarımızın bilgi birikimine, mesleki becerilerine ve yeteneklerine yatırım yapmak, teknolojik yenilenme, sürdürülebilir ekonomik büyüme ve ülkelerimizin uzun vadeli rekabet gücü için sağlam bir temel oluşturmalıdır" dedi.
Sonuç olarak, Devlet Başkanı zirvenin ve Seul Deklarasyonu'nun iş birliğine yeni bir ivme kazandıracağına ve önümüzdeki yıllar için somut projeler ve ölçütler içeren pratik bir eylem planının temelini oluşturacağına olan güvenini dile getirdi.
Bir sonraki toplantıya kadar Orta Asya - Güney Kore formatının somut sonuçlar göstermesi gerektiğini vurguladı: üretim tesislerinin kurulması, yatırımların çekilmesi, teknolojilerin uygulanması ve vatandaşlar için yeni fırsatlar yaratılması.
Başkan Sadır Caparov, "Siyasi irade pratik başarılara dönüştürülmelidir" diyerek sözlerini tamamladı ve Kırgızistan'ın aktif ve verimli ortak çalışmaya hazır olduğunu yineledi.
