Bişkek, 27.07.26. /Kabar/. Şanhay İşbirliği Örgütü, öncelikli odak noktasının daha fazla genişleme değil, devletler arasındaki ortak iş birliğinin etkinliği olduğu yeni bir gelişim aşamasına giriyor. Bu, Kırgızistan Cumhuriyeti eski Dışişleri Bakanı ve Kırgız-Rus Slav Üniversitesi profesörü Alikbek Cekşenkulov tarafından Bişkek'te düzenlenen Şanhay İşbirliği Örgütü-2026 Medya ve Analitik Merkez Forumu'nda dile getirildi.
Ona göre, uluslararası örgütler devletlerin egemenliğini güçlendirmede ve pratik iş birliği mekanizmaları oluşturmada önemli bir rol oynamaktadır.
"Herhangi bir büyük uluslararası örgütte, doğal bir rol paylaşımı vardır. Büyük güçler, birliğin ölçeğini, siyasi ağırlığını ve kaynaklarını belirler. Ancak kurumların kendilerinin gelişmesi ve deklarasyonların gerçek iş birliği mekanizmalarına dönüşmesi genellikle küçük ve orta ölçekli devletler tarafından sağlanır," diye belirtti Cekşenkulov.
Şanhay İşbirliği Örgütü'nün entelektüel boyutunun, siyasi ve ekonomik boyutlarından daha az önemli olmadığını vurguladı. Ona göre, örgütün anlamı ve geleceği, uzman topluluğunun, araştırma merkezlerinin ve medyanın çalışmalarıyla şekilleniyor.
"Analistlerin ve gazetecilerin rolü hakkındaki konuşmalar, politikaya ek bir unsur değil, onun ayrılmaz bir parçasıdır," diye belirtti profesör.
Cekşenkulov, bugün Şanhay İşbirliği Örgütü'nün 10 üye devleti bir araya getirdiğini ve gelişiminde önemli bir aşamaya ulaştığını kaydetti. Ona göre, önümüzdeki on yılda asıl soru, örgüte kimlerin daha katılacağı değil, ülkelerin ne kadar etkili bir şekilde birlikte çalışabileceği olacaktır.
"Genişlemeden iş birliğinin kalitesine geçiş zamanı geliyor," diye vurguladı.
Siyasi kararlar ile bunların pratik uygulaması arasındaki boşluğu kapatmaya yardımcı olduklarını söylediği düşünce kuruluşlarının ve medyanın rolüne özel önem verdi.
Profesör, üç alana odaklanmayı önerdi: mevcut Şanhay İşbirliği Örgütü kurumlarını gerçek içerikle doldurmak; ulaşım, güvenlik, iklim değişikliği, su kaynakları ve dijital teknolojiler gibi kilit konularda ortak araştırmalar geliştirmek; ve uzmanlar ile gazeteciler arasındaki bağları güçlendirmek.
"Kamuoyu görüşü olmayan analistler fark edilmez ve ciddi analiz içermeyen haber gündemi hızla gürültüye dönüşür. Sadece birlikte ŞİÖ içindeki süreçlere ilişkin objektif bir anlayış oluşturabilirler," diye belirtti.
Cekşenkulov ayrıca, örgütün gelişiminde Orta Asya ülkelerinin özel rolünü vurgulayarak, devletlerin sadece büyük oyuncuların liderliğini takip etmekle kalmayıp, aynı zamanda fikirler ve pratik çözümler önererek ortak bir gündem oluşturmalarının da önemli olduğunu kaydetti.
"Egemenlik, bir devletin büyüklüğüyle değil, iyi geliştirilmiş fikirler ortaya koyma ve somut eylemler uygulama yeteneğiyle ölçülür," dedi.
Ona göre, Şanhay İşbirliği Örgütü'nün diyalog, eşitlik ve iş birliği ilkelerini korumak sadece diplomatların değil, uzman topluluğunun da sorumluluğundadır.
"Bugünkü forum, sadece siyasi kararlar yoluyla değil, aynı zamanda ortak entelektüel çalışmalar yoluyla da karşılıklı anlayışı güçlendirmeye ve ŞİÖ'nün ortak yuvasını inşa etmeye katkıda bulunmalıdır," diye sonuçlandırdı Alikbek Cekşenkulov.