Türk Devletleri Parlamenter Meclisi 15. Genel Kurul Toplantısı Bişkek'te düzenlendi. Kırgız Ulusal ‘Kabar’ Haber Ajansı muhabiri Kunduz Azarbekova toplantıya katılan Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş ile repörtaj yaptı.
Sayın Başkanım, TÜRKPA toplantısı sona erdi. Görüşmenin sonunda ne sonuçlara geldiniz?
Numan Kurtulmuş: Öncelikle hakikaten 15. TÜRKPA Genel Kurulu burada, Bişkek'te fevkalade büyük bir mükemmel organizasyonla gerçekleşti.
Ana teması yapay zeka üzerine olan bir konuydu. Ve gerçekten katılan Meclis Başkanları, Parlamenterler, çok büyük bir hususiyetle Türk dünyasının sorunlarını, genel olarak dünyanın sorunlarını, karşılaştığımız bölgesel ve küresel meseleleri ele almak bakımından verimli ve derinlikli bir görüşme oldu. Ve bundan sonra da Türk Dünyası Parlamenter Asamblesi'nin daha yakın iş birliği içerisinde, çeşitli alanlarda yapılan faaliyetleri daha da güçlendirmek, ortak yasama faaliyetlerini gerçekleştirmek ve ülkelerimiz arasında, Hükümetlerimiz arasında var olan iyi ilişkileri daha da güçlendirerek yolumuza devam etmek gibi bir kararlılık ortaya çıktı.
Oldukça verimli, oldukça faydalı bir toplantı gerçekleşmiş oldu. Ben katılan bütün ülkelerden değerli dostlarımıza, kardeşlerimize çok teşekkür ediyorum.
Bişkek'teki görüşmeleriniz ve Zhogorku Kenesh Başkanı ile yaptığınız bulusmanin başlıca sonuçları nelerdir?
Numan Kurtulmuş: Tabii öncelikle bu karşılaşmaların en önemli sonucu dostluğumuzu, kardeşliğimizi pekiştirmektir.
Konulara bakış açılarımızı ortaklaştırmaktır. Ve çözüm üretebilmek bakımından sadece ortak bakmak değil, aynı zamanda da ortak çözümler üretebilmek için fikirlerimizi yakınlaştırmaktır. Bu toplantıda hem yaptığımız ikili görüşmelerle, Cogorku Keneş Başkanı, değerli kardeşim Mamataliev’le yaptığımız görüşmede, hem de diğer ülkelerden gelen arkadaşlarımızla yaptığımız görüşmelerde de böylece fikirlerimizi, ülkelerimiz arasındaki pozitif gündemleri geliştirmeyi ele alacak adımları attık ve oldukça verimli oldu.
Kırgızistan-Türkiye ortaklığının hangi alanlarda ilerleme potansiyeli yüksektir? Kırgızistan'daki son yıllardaki değişimleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
Numan Kurtulmuş: Öncelikle ikinci sorunuzdan başlayayım. Gerçekten Kırgızistan’a her geldiğimizde burayı çok ciddi şekilde ilerlemiş olarak buluyoruz.
Refahın artmakta olduğunu görüyoruz. Gelişmenin yükseldiğini görüyoruz. Aslına bakarsanız Kırgızistan'ın bu sene 35. Bağımsızlık yıl dönümü. Yani bir devlet olarak bağımsızlığını kazanmasının üstünden çok uzun yıllar geçmiş değil. Bir devlet ömrü için kısa sayılabilecek bir süre bu 35 sene. 35 senede gerçekten Kırgızistan'ın geliştiğini, güçlendiğini görüyoruz.
Bundan sonra da temennimiz, duamız Kırgız halkının arasında birliğin, beraberliğin daim olması. İstikrarın daim olması ve bu kadar büyük imkanı olan bu ülkede halkın daha büyük bir refah içerisinde yaşaması için her türlü imkanların seferber edilmesidir.
Türkiye ile Kırgızistan arasında çok büyük potansiyeller olduğunu görüyoruz. Başta enerji alanı olmak üzere. Birçok alanda Kırgızistan ile Türkiye arasında iş birliği yapılabilir. Kültür alanında, eğitim alanında ve ekonomi alanında karşılıklı ticaret hacminin arttırılması bakımından çok ciddi iş birlikleri yapılabilir. Ayrıca buradaki Kırgızistan-Türkiye ‘Manas’ Üniversitesi iki ülke halkları arasında sağlam bir köprüdür.
Ve binlerce mezun ettiği öğrenci ile siz de onlardan birisiniz. Kırgızistan'ın gelişmesine büyük katkı sağlayan hatta sadece Kırgızistan'ın değil bütün Orta Asya'daki Türk halklarının gelişmesine katkıda bulunan çok kuvvetli bir üniversitedir. Türkiye de bu üniversiteyi fevkalade ciddi şekilde destekliyor bildiğiniz gibi ve bu üniversitenin daha da gelişmesi için elimizden gelen gayreti ortaya koyuyoruz.
Ayrıca Türkiye'nin Maarif Vakfı üzerinden de Kırgızistan'la eğitim alanında ciddi bir yakınlaşması vardır. Buradaki FETÖ okullarının önemli bir kısmı Türk Maarif Vakfı'na devredilmiştir. Bundan dolayı da başta Sayın Cumhurbaşkanı Caparov olmak üzere bütün Kırgız yetkililere teşekkür ediyoruz.
Ankara, bölgesel krizlere nasıl çözümler öneriyor ve Türkiye yaklaşan Türk Devletleri Teskilatı için hangi önemli girişimleri hazırlıyor?
Numan Kurtulmuş: Türkiye'nin dış politikadaki en önemli hususiyetlerinden birisi diplomasi masasının her zaman açık olmasıdır. Yani en ağır çatışmalarda, en önemli krizlerde, gerilimlerde bile ülkeler ne kadar fikirlere karşı olursa olsun bir araya gelip oturabilmeli ve masada müzakere yoluyla çözüm bulunabilmelidir. Biz bütün meselelerin güç kullanarak değil, barışçı yollarla, müzakere yoluyla oturup anlaşılarak çözülmesinden yanayız ve bütün ülkeleri bu noktada teşvik ediyoruz.
Türkiye örnek olsun diye söylüyorum bunu gerçekleştirmek için Rusya ile Ukrayna arasında ara buluculuk görevini yerine getirdi. Ve 2022 yılının Mart ayında her iki tarafı da İstanbul'da bir araya getirerek neredeyse anlaşma imzalanmak üzereydi.
Biz bütün meselelerin güç kullanarak değil, barışçı yollarla, müzakere yoluyla oturup anlaşılarak çözülmesinden yanayız ve bütün ülkeleri bu noktada teşvik ediyoruz. Örneğin Amerika ile İran arasında devam eden Hürmüz Boğazı'ndaki kriz dolayısıyla da biz sürekli olarak bütün taraflara anlaşmayı telkin ediyoruz. Pakistan ve Katar'ın yaptığı ara buluculuğa Türkiye olarak çok büyük bir destek veriyoruz.
Tabii esas sorun, bütün bu çatışmaların hepsinin üstündeki temel sorun dünyada şu anda geçerli olan, bütün milletlerin hayrına çalışan, adil ve barışçıl bir dünya sisteminin mevcut olmamasıdır.
Birleşmiş Milletler başta olmak üzere bütün uluslararası sistemin, bütün kurumları çökmüştür. Bu sistem dünyanın hiçbir yerinde savaşları engelleyemiyor. Dünyanın hiçbir yerinde kıtlığı, açlığı engelleyemiyor. Dünyanın hiçbir yerinde göçmenlerin yaşadığı büyük sorunları engelleyemiyor. Dolayısıyla bu sistem aslında bizatihi kendisi insanlık için sorun olmaya başlamıştır.
Türkiye olarak diyoruz ki nasıl ülkeler arasında sorunu çözmek için müzakereye ihtiyaç varsa, bunun için müzakereye esas alan bir tutuma ihtiyaç varsa, dünyadaki genel olarak bütün bu sorunların çözülebilmesi için yeni, adil, hakkaniyetli bir dünya sistemi kurulması şarttır.
Şimdi tabii burada biz bugün Parlamenterler Zirvesi’ni yaptık Türk Devletleri'nin. Önümüzdeki hafta da Ankara'da Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Türk Devletler Teşkilatı'nın liderleri bir araya gelecek.
Türk dünyasının karşılaştığı sorunlar, yine küresel ve bölgesel sorunlar, bunlara karşı ortak olarak geliştirilebilecek projeler ama hepsinden önemlisi ortak tutumlar üzerinde konuşulacaktır. Ben çok verimli bir zirve olacağına inanıyorum.
Şu anda Türkiye Büyük Millet Meclisi altında temel reformlar ve hedefleriniz nelerdir?
Numan Kurtulmuş: Şimdi tabii Türkiye'nin özellikle son 25 yıllık siyasi geçmişine baktığınız zaman en temel konu reform kelimesiyle özetlenebilir. Özel olarak ekonomik, siyasi, hukuki alanlarda reformlar yapıldı.
Bu kapsamda fevkalade yeni reform paketleri gündeme geldi. Şu anda zannediyorum Türkiye'nin önündeki en önemli ve en pozitif mesele “Terörsüz Türkiye”nin oluşturulması için atılan adımlardır. İki sene evvel başladığımız, geçen sene Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde oluşturulan komisyon marifetiyle ortak bir rapor hazırladığımız, bu yıl 10 Ağustos'ta 467 Milletvekilinin oyuyla bir yasa geçirdiğimiz “Terörsüz Türkiye” süreci var.
Yani Cumhuriyetimizin ilk asrının 50 yılı maalesef terör örgütüyle mücadele ile geçti. 10 binlerce insan öldü. Türkiye en az 2 trilyon doların üstünde bir alternatif maliyete katlanmak zorunda kaldı. Şimdi diyoruz ki artık silahları gömme vaktidir. Artık terör örgütü kendisini feshedecek ve silahsızlanma sürecine girecektir. Bununla ilgili siyaset üzerine düşeni yaptı.
Şimdi yasanın çıkmasıyla birlikte, örgütün de üzerine düşen adımları atmasıyla inşallah Türkiye'de artık silahların, terörün hiç konuşulmadığı bir döneme giriyoruz ki eğer bunu başarıyla sonuçlandırırsak Türkiye için en büyük reform, “Terörsüz Türkiye”nin gerçekleşmesi olacaktır.
“Türkiye Yüzyılı” programı değil mi?
Numan Kurtulmuş: Tabii. “Türkiye Yüzyılı” programı çok kapsamlı bir şekilde Hükümetin uygulamaya koyduğu, ekonomi alanında, hukuk alanında, dış politika alanında, yüksek teknolojiler alanında, gençlik alanında, aile alanında, çok farklı alanlarda neler yapılacak bunları içeren bir reform paketidir.
Böylece önümüzdeki 100 yılın “Türkiye'nin Yüzyılı” olmasını, önümüzdeki 100 yılın “Türk Yüzyılı” olmasını, “Türk Dünyası’nın Yüzyılı” olmasını arzuluyoruz. Onun için haftaya yapılacak olan Liderler Zirvesi'nin başlığı da budur. “Türk Yüzyılı; Dilde, Fikirde, İşte Birlik.
Biz dilde, fikirde, işte birliği sağladığımız takdirde Allah'ın izniyle Türk dünyasının da önü açıktır, Türkiye'nin de önü açıktır.
Sayın Başkanım size çok teşekkürler
Numan Kurtulmuş: Ben de çok teşekkür ediyorum. Sizin vasıtanızda bütün Kırgız kardeşlerime selam ve sevgilerimi sunuyorum.
